Ахборот маълумотномалари

2021 йилнинг 1 чорагида Ўзбекистон Республикасида ер усти сувларининг ифлосланиш ҳолати тўғрисида маълумотнома

2021 йилнинг 1 чорагида Тошкент шаҳри ва Тошкент вилояти сув оқимлари аввалгидек энг юқори антропоген юкли бўлиб қолмоқда.

Салар канали:

- Тошкент шаҳридан қуйидаги кузатиш нуқтасида фенол, азот ва аммоний нитрити,  нефт маҳсулотлари, мис, сульфатлар миқдори рухсат этилган миқдордан ошганлиги қайд этилди. Ҳисобот даврида нитратлар билан юқори ифлосланишни 1 та ҳолати кайд этилди: март ойининг биринчи ўн кунлиги. СИИ-2,32, III -синф ўртача ифлосланган сув.

- Сув оқимининг ифлосланган учсткаси Янгийўл шаҳридан қуйидаги кузатиш нуқтаси бўлди. Ҳисобот даврида нитратлар билан юқори ифлосланиш 1 ҳолати кайд этилди: март ойининг биринчи ўн кунлиги. Руҳсат этилган меъёрлар  фенол, нефт маҳсулотлари,  азот ва аммоний нитрити, мис ва сульфатлар бирикмалари бўйича бўлди. СИИ – 2,65, IV-синф ифлосланган сув.

Бўзсув канали:

Ҳисобот даврида фенол, хром VI, минераллаштириш миқдорлари 2020 йилнинг 1 чорагидаги каби бўлди, РЭМ даражасидан ошмади. Нефт маҳсулотлари, нитритли азот, мис, сульфатлар ва аммоний азоти бўйича концентрацияларни ошиши қайд этилди. СИИ-2,27, III-синф ўртача ифлосланган сув.

Қорасув канали:

- Фенол, азот аммоний, сульфатлар, минераллаштириш ва хром VI РЭМ даражасидан ошмади ва нефт маҳсулотлари, нефт маҳсулотлари, нитритли азот ва мис бириқмаларини ҳисобга олмаганда  2020 йил даражасида қолди. СИИ-1,6, III-синф ўртача ифлосланган сув.

Чирчиқ дарёси:

- Чирчиқ шаҳри қуйидаги кузатиш нуқтасида, СИИ – 1,85, III-синф ўртача ифлосланган сув. Нефт маҳсулотлари, нитритли азот ва мис бирикмалари бўйича ошиш кузатилди;

- ЎзКТЖМ қуйида, СИИ – 2,32, III-синф ўртача ифлосланган сув, Нефт маҳсулотлари, мис, азот   ва аммоний нитрати  бўйича ошиш кузатилди;

- Тошкент шаҳридан қуйидаги кузатиш нуқтасида, СИИ – 2,57, III -синф ифлосланган сув. Фенол, мис, азот ва аммоний нитрити, сульфатлар бўйича ошиш кузатилди.

- Новомихайловка қўрғончаси кузатиш нуқтасида  СИИ – 2,48, III-синф ўртача ифлосланган сув. Фенол, нефт маҳсулотлари, мис,  азот ва аммоний нитрити ва сульфатлар бўйича ошиш кузатилди.

- Чиноз шаҳри қуйидаги кузатиш нуқтасида, СИИ – 2,28, III-синф ўртача ифлосланган сув. Фенол, нефт маҳсулотлари, сульфатлар, мис, азот ва аммоний нитрити бўйича ошиш кузатилди.

Тошкент вилояти сув оқимлари: Сирдарё дарёси, Охонгорон дарёси, қишлоқ хўжалиги коллекторлари, ўтган йилдаги каби ўртача ифлосланган. СИИ катталиги бўйича сувнинг сифати тоза ва ўртача ифлосланган сувлар     I ва III - синфига мос бўлди, қуйидагилардан ташқари:

- Сирдарё дарёси Бекобод шаҳридан қуйида, СИИ – 2,92,  III синф – ўртача ифлосланган сув;

- Шўрўзак коллектори, СИИ – 2,47,   III синф – ўртача ифлосланган сув; Мис, нитритли азот, минераллаштириш ва сульфатлар бўйича ошиш қайд этилди.

 - Оҳонгорон дарёси – ён бағри, нефт махсулотлари, мис, хром VI, минераллаштириш ва сульфатлар бўйича ошиш қайд этилди. СИИ – 2,57,    IV синф –  ифлосланган сув.

Фарғона водийси сув оқимлари даражаси, (Қўқонсой, Исфайрамсой, Марғилонсой, Жанубий-Фарғона канали ва Ўрта қизилтепа коллектори)  2020 йилдаги ифлосланиш даражасидан деярли фарқ қилмайди. Қуйидагиларни ҳисобга олмаганда: нефт маҳсулотлари, фенол, мис, хром VI, минераллаштириш ва сульфатлар. Фарғона водийси дарёларининг  сув сифати СИИ катталиги бўйича 2021 йилнинг 1 чорагида ифлосланган сувлар  IV синфга мос бўлди.

Амудрё дарёсининг сув сифати 2020 йилнинг 1 чораги билан таққослаганда асосан ўзгармади. Сульфатлар бўйича  рухсат этилган концентрациялардан ошиш қайд этилди. СИИ катталиги бўйича сув сифати        Термиз шаҳри кузатиш нуқтасида II-синф тоза  сувлар сифатига мос бўлди.

Зарафшон дарёсининг кимёвий таркиби асосан Самарқанд, Каттақўрғон, Навоий, Бухоро шаҳарлари саноат корхоналаридан келадиган оқова сувлар, шунингдек қишлоқ хўжалик экинларидан оқиб келадиган ифлослантирувчи моддалар таъсирида шакилланади.

- 2020 йилнинг 1 чорагида Ровот-Хўжа тўғони худудидаги фон кузатиш нуқтасида сувнинг ифлосланиш даражаси фон аҳамиятлилигидан ошмади. Фенол бўйича ошиш қайд этилди.  СИИ – 1,18, III-синф ўртача ифлосланган сув;

- Каттақўрғон шаҳри ва Хатирчи қўрғончаси кузатиш нуқталарида ифлосланиш даражаси фон аҳамиятлилигидан ошмади. Фенол бўйича  ошиш қайд этилди. СИИ катталиги бўйича сув сифати II-синф тоза сувлар сифатига мос бўлди;

- Самарқанд шаҳрида дарё суви сифати (Оққорадарё сув бўлувчисидан юқорида, Сиёб коллекторидан қуйида ва Толигулёнсой туширувчиси)  СИИ аҳамиятлилиги бўйича тоза ва ўртача ифлосланувчи сувларнинг II ва III синфига мос келади.

 - Навоий шаҳри худудидаги  дарё суви энг кўп ифлосланган.  Минераллаштириш, мис, нитритли азот, сульфатлар бўйича рухсат этилган концентрацияларни ошиши қайд этилган. Навоий шаҳри худудидаги  дарё суви сифати СИИ бўйича ўртача ифлосланган сувларнинг III синфига мос бўлди.

Бухоро шахридан юқори ва қуйидаги дарё худудидаги  пунктларда нефт маҳсулотлари, мис бирикмалари, сульфтлар ва минераллаштириш бўйича юқори кўрсаткичлар кузатилди. Бухоро шаҳридан юқорида ва қуйида сув сифати СИИ катталиги бўйича ўртача ифлосланган сувлар III-синфга мос бўлди. Ҳисобот даврида Зарафшон дарёсининг Бухоро шахридан юқори кузатиш пунктида январь ойида сульфатлар билан ифлосланиш 1 та холати, Бухоро шаҳридан қуйидаги кузатиш пунктларида  февраль ойида сульфатлар билан ифлосланиш 1 та холат қайд этилди.

Амударё сув ҳавзасининг энг йирик дарёлари – Сурхондарё ва Қашқадарё – шунингдек худди олдинги йилдагидек ўртача ифлосланган. Сув сифати СИИ катталиги бўйича тоза ва ўртача ифлосланган сувлар II ва  III-синфига мос бўлди.

2020 йилда Ўзбекистон Республикасида ер усти сувларининг ифлосланиш ҳолати тўғрисида маълумотнома.pdf